محمد رضا واليزاده معجزى
11
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
خوبى نمودار ساخته است ولى با اين همه در پارهاى موارد به سبب اشتباهاتش بىرحمانه بر او مىتازد و اين تنها در چارچوب نقد دلسوزانه و تعالىبخش واقعگرايانه قابل تحليل است تا غرضورزيهاى شخصى . بجز همنشينى با پيران پرتجربه ، معجزى همدمى ديگر دارد و آن دوست ديرآشناى فرهنگ و تاريخ لرستان يعنى " كتاب " است . او كتاب را دوست دارد و به هركس كه اهل آن باشد ، عشق مىورزد . در جاىجاى اثر خود با تأكيد به وجود كتابخانههاى بزرگ برخى از رجال اشاره مىكند و از كلامش برمىآيد كه اين بهترين وصفى است كه دربارهء صاحب سرگذشت مىنمايد . در تجلى بخشى به چنين عشقى است كه شصت و چهار بهار پربار زندگى خويش را صرف فراهم آوردن گنجينهء بىنظيرى از كتاب در يكى از محرومترين استانهاى ايران مىنمايد . از اين رو بايد گفت او كتابندهاى است كه گنجى پربها به يادمان برجا نهاد . نوشتههاى واليزاده معجزى آميزهاى از تاريخ شفاهى ، اسناد تاريخى و آثار تاريخنگاران رسمى است . مجموعه دوهزار صفحهاى تاريخ لرستان « 1 » بخشى از گنجينه دستنوشتههاى اوست كه نويسنده در آن مىكوشد تا به كمك نوشتههاى تاريخنگاران رسمى خطوط برجستهء تاريخ لرستان را براى خواننده خويش مشخص سازد . اگرچه در اين اثر به دلايل گوناگون سازماندهى مشخصى به چشم نمىآيد ولى شخصيت و عملكرد حكمرانان لرستان درونمايهء اصلى هر بخش است . شيوه كار او بدينگونه است كه هر حكمرانى را از روزگار تولد تا پايان مأموريت و گاه پس از آن ( حتى روزگار مرگ ) به كمك منابع مختلف معرفى مىكند و از اين رهگذر رويدادهاى لرستان را نيز مطرح مىسازد . از اينرو مىتوان گفت اثر او نوعى سرگذشتنويسى يا تاريخى برپايهء سرگذشت تاريخسازان است . واليزاده معجزى از جمله مورخين سنتى و خود آموخته است كه از سر ذوق و نوعى احساس وظيفه يا رسالت تاريخى دست به قلم مىبرند . اثر اين بزرگان كه بهطور عموم پيشگامان فرهنگ و تاريخ جامعه خود هستند ، اگرچه از پارهاى كاستيهاى شكلى و روشى به دور نيست ولى به سبب نقشى كه در گردآورى وقايع دارند ، تأثير ژرفى بر نويسندگان بعدى برجاى مىگذارند . اثر حاضر نيز به سبب دربست بودن مطالب و توجه نويسنده به روايات شفاهى و
--> ( 1 ) . اين مجموعه دوهزار صفحهاى شامل چندين عنوان متنوع مىباشد كه كتاب حاضر نخستين عنوان است و عناوين بعدى در دستور كار سازمان انتشارات حروفيه قرار دارد و به تدريج منتشر خواهد شد .